Jeżeli wygrałeś przetarg na roboty budowlane finansowane z funduszy unijnych, w umowie najpewniej znajdziesz obowiązek złożenia Raportu Otwarcia DNSH. To dokument, którego nie składa wnioskodawca o dotację, lecz wykonawca robót — i to już na początku budowy. Poniżej wyjaśniamy, kiedy jest wymagany, co powinien zawierać i jak go przygotować, żeby nie narazić inwestycji na zakwestionowanie dofinansowania.
Czym jest Raport Otwarcia DNSH
Raport Otwarcia DNSH to dokument, w którym wykonawca robót wykazuje, że sposób realizacji inwestycji jest zgodny z zasadą „nie czyń poważnych szkód” (Do No Significant Harm). Zasada wynika z art. 17 Rozporządzenia (UE) 2020/852 w sprawie taksonomii i odnosi się do sześciu celów środowiskowych: łagodzenia zmian klimatu, adaptacji do nich, zasobów wodnych, gospodarki o obiegu zamkniętym, zapobiegania zanieczyszczeniom oraz ochrony bioróżnorodności.
Gdy zamówienie publiczne jest finansowane z funduszy UE objętych zasadą DNSH, wymóg jej spełnienia musi znaleźć się w specyfikacji warunków zamówienia, kryteriach oceny ofert i w umowie. Obowiązek opracowania Raportu Otwarcia spada wówczas na wykonawcę.
Kiedy i kto składa Raport Otwarcia DNSH
Raport składa wykonawca robót zamawiającemu — najczęściej w ciągu 14 dni od rozpoczęcia robót, w terminie określonym w umowie. Nie jest to dokument jednorazowy „na papier”: opisuje, jak wykonawca zaplanuje, wdroży i będzie monitorował zasady środowiskowe przez cały czas trwania budowy.
Potrzebujesz analizy DNSH do wniosku o dofinansowanie?
Przygotowujemy raport i oświadczenie DNSH zgodne z wymaganiami KPO, FENG i funduszy UE — gotowe do obrony przed instytucją finansującą. Bez spełnienia zasady DNSH środki nie zostaną wypłacone.
Zamów analizę DNSH →Dotyczy to typowych inwestycji gminnych i publicznych z dofinansowaniem, między innymi termomodernizacji budynków, przebudowy obiektów użyteczności publicznej, infrastruktury drogowej i wodno-kanalizacyjnej.
Co powinien zawierać Raport Otwarcia DNSH
Raport porządkuje wymagania środowiskowe wokół trzech obszarów — planowania, wdrażania i monitorowania — i przypisuje do nich konkretne dowody dla poszczególnych celów DNSH.
| Cel środowiskowy | Dowody gromadzone na budowie |
|---|
| Gospodarka o obiegu zamkniętym | wykaz odpadów i sposób ich zagospodarowania, zestawienia wagowe z BDO, potwierdzenie poziomu recyklingu |
| Zapobieganie zanieczyszczeniom | dokumentacja emisji formaldehydu i substancji rakotwórczych z materiałów, karty charakterystyki |
| Łagodzenie i adaptacja do zmian klimatu | karta ekoprojektu źródła ciepła, efektywność energetyczna rozwiązań |
| Bioróżnorodność i ekosystemy | kontrola ornitologiczna i chiropterologiczna przed pracami, dokumentacja przyrodnicza |
| Zasoby wodne | ograniczenie zużycia i ochrona wód, pozwolenia wodnoprawne, jeśli są wymagane |
Dodatkowo raport opisuje środki ograniczające hałas, pylenie i zanieczyszczenia w trakcie robót oraz zasady zielonych zamówień przy doborze materiałów.
Najczęstszy błąd: kontrola przyrodnicza po fakcie
Najwięcej problemów sprawia cel dotyczący bioróżnorodności. Docieplenie elewacji czy remont dachu mogą naruszyć siedliska gatunków chronionych, na przykład jerzyków, wróbli czy nietoperzy. Kontrola ornitologiczna powinna zostać wykonana przed rozpoczęciem prac. Jeżeli prace ruszyły bez niej, nie wolno wpisać do raportu, że kontrola się odbyła — to poświadczenie nieprawdy. Wówczas właściwą ścieżką jest ekspertyza przyrodnicza powykonawcza i, w razie potrzeby, kompensacja w postaci budek lęgowych lub schronów.
Czym grozi brak rzetelnego raportu
Raport Otwarcia DNSH nie jest formalnością. Niespójny lub nierzetelny dokument może skutkować zakwestionowaniem zgodności z zasadą DNSH przez instytucję zarządzającą funduszami, co realnie zagraża dofinansowaniu inwestora, a wykonawcę naraża na kary umowne. Dlatego raport powinien opierać się na faktycznym przebiegu robót i dowodach, a nie na ogólnych deklaracjach.
Jak przygotować Raport Otwarcia DNSH
Opracowanie raportu wymaga zebrania danych z kilku źródeł: dokumentacji projektowej, specyfikacji warunków zamówienia i umowy, harmonogramu robót oraz informacji o materiałach i gospodarce odpadami. Przygotowujemy Raport Otwarcia DNSH wraz z klauzulami środowiskowymi do umowy i listą dowodów do skompletowania przez wykonawcę — w oparciu o to samo zaplecze, którym prowadzimy analizy cyklu życia (LCA) i deklaracje środowiskowe EPD.