W czerwcu 2026 r. ISO opublikowała drugie wydanie ISO 14025, normy, na której opierają się programy EPD, oraz trzecie wydanie ISO 14021 dotyczące samodeklarowanych oświadczeń środowiskowych. Miesiąc wcześniej ukazało się trzecie wydanie ISO 14024 o ekoetykietach. Niezależnie od nich CEN zastąpił raport techniczny CEN/TR 15941:2010 normą EN 15941:2024, która dotyczy jakości danych w deklaracjach dla wyrobów budowlanych. Poniżej to, co z tych czterech dokumentów wynika dla producenta.
Cztery dokumenty w skrócie
| Dokument | Zastępuje | Czego dotyczy | Najważniejsza zmiana |
|---|
| ISO 14025:2026 (2026-06) | ISO 14025:2006 | EPD i programy EPD | wymagania dla narzędzi EPD, rozszerzone obowiązki operatora programu, nowy rozdział o typach EPD |
| ISO 14021:2026 (2026-06) | ISO 14021:2016 wraz z Amd 1:2021 | oświadczenia własne producenta | oświadczenie musi być elementem udokumentowanego programu |
| ISO 14024:2026 (2026-05) | ISO 14024:2018 | ekoetykiety | nowe załączniki o metodach oceny zgodności i odróżnianiu ekoetykiety od innych oznaczeń |
| EN 15941:2024 | CEN/TR 15941:2010 | jakość danych do EPD i oceny budynków | z raportu technicznego stała się normą |
ISO 14025:2026 nakłada nowe obowiązki na program EPD
Przedmowa nowego wydania wymienia zmiany wprost. Do powołań normatywnych dodano ISO/TS 14027 i ISO/TS 14029. Doszedł rozdział o typach EPD oraz załącznik o harmonizacji zasad kategorii wyrobu, który ma poprawić porównywalność deklaracji między programami. Rozszerzono wymagania dotyczące przeglądu PCR i weryfikacji. Część treści przeniesiono do ISO 14020:2022.
Najbardziej praktyczna zmiana dotyczy narzędzi. Norma uznaje, że deklaracje powstają dziś w oprogramowaniu, i wprowadza wymagania dla narzędzi EPD wraz z obowiązkiem wskazania narzędzia w samej deklaracji. Dla producenta oznacza to, że kalkulator użyty do obliczeń przestaje być sprawą wewnętrzną dostawcy usługi i staje się elementem podlegającym ocenie.
Czy dotychczasowe deklaracje tracą ważność
Nie z dnia na dzień. Dla wyrobów budowlanych podstawą pozostaje EN 15804:2012+A2:2019, a ta norma powołuje datowane wydanie EN ISO 14025:2010. Dopóki EN 15804 nie zostanie zrewidowana, publikacja nowego wydania ISO nie zmienia automatycznie podstawy deklaracji sporządzanych według tej normy. Nie ustanowiono też jeszcze polskich odpowiedników wydań z 2026 r., więc powołania na normy PN-EN pozostają aktualne.
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →Zasady przejścia, w tym traktowanie deklaracji już opublikowanych, ustala operator programu i ogłasza je w dokumentach programu. Jeżeli ktoś twierdzi, że wszystkie dotychczasowe EPD wygasły, warto poprosić o wskazanie podstawy takiego stanowiska.
ISO 14021:2026 kończy epokę pojedynczego hasła na etykiecie
Zmiana o największym znaczeniu dla producentów, którzy nie robią pełnej EPD. Samodeklarowane oświadczenie środowiskowe, na przykład o zawartości materiału z recyklingu czy przydatności do recyklingu, ma być teraz elementem udokumentowanego programu, a nie jednorazowym stwierdzeniem na opakowaniu. Wzmocniono wymagania dotyczące informacji udokumentowanej, którą trzeba zachować na dowód prawdziwości oświadczenia.
Do tego dochodzą trzy rzeczy, które w praktyce najczęściej budzą spory. Norma opisuje rolę łańcucha pochodzenia przy ocenie oświadczeń takich jak zawartość materiału z recyklingu. Wprowadza obowiązek ujawnienia sposobu przypisania cech, jeżeli wpływa on na wiarygodność oświadczenia. Zmienia też wytyczne dotyczące pętli Möbiusa, żeby ograniczyć obecne nieporozumienia rynkowe. Wykaz oświadczeń szczegółowych, wraz z nowymi pozycjami, znajduje się w rozdziale 8.
Nakłada się to na dyrektywę (UE) 2024/825, której przepisy obejmą rynek od 27 września 2026 r. Kierunek jest ten sam: oświadczenie ma się opierać na dowodzie, który da się sprawdzić.
Znika podział na typ I, II i III
We wszystkich trzech wydaniach z 2026 r. dotychczasowe określenia oznaczono jako wycofane. Zamiast „deklaracji środowiskowej III typu” używa się określenia EPD, zamiast „etykiety środowiskowej II typu” mówi się o samodeklarowanym oświadczeniu środowiskowym, a zamiast „etykiety środowiskowej I typu” o ekoetykiecie. Wycofano także ogólne terminy „etykieta środowiskowa” i „deklaracja środowiskowa”. Materiały handlowe i dokumentację, które opierają się na starym podziale, trzeba będzie przy najbliższej aktualizacji przepisać.
EN 15941:2024 podnosi rangę jakości danych
Wybór danych do obliczeń przestał być kwestią wytycznych. EN 15941:2024 zastąpiła raport techniczny CEN/TR 15941:2010 i określa wymagania reprezentatywności czasowej, technologicznej i geograficznej dla danych używanych w deklaracjach według EN 15804 oraz w ocenie budynków według EN 15978. Norma opisuje też, jak zbudować hierarchię wyboru danych i jak raportować ich jakość na poziomie wyrobu i budynku. W praktyce trudniej będzie obronić dane ogólne tam, gdzie dostępne są dane właściwe dla zakładu.
Co robić teraz
- Jeżeli używasz na wyrobie lub opakowaniu oświadczenia własnego, sprawdź, czy stoi za nim udokumentowany zestaw dowodów, a nie tylko deklaracja dostawcy.
- Jeżeli planujesz EPD, ustal z operatorem programu, według którego wydania będzie prowadzona weryfikacja i jakie zasady przejścia obowiązują.
- Jeżeli korzystasz z kalkulatora lub innego narzędzia do obliczeń, zapytaj, czy jego wersja została poddana kwalifikacji i jak jest wskazywana w deklaracji.
- Przy najbliższej rewizji materiałów zastąp podział na typy I, II i III terminami z nowych wydań.
Stanowisko programu EPD Polska
Prowadzimy analizę różnic między wydaniami 2006 i 2026 i na jej podstawie zaktualizujemy dokumenty programu: zasady programu, procedurę weryfikacji, zasady PCR oraz wzór deklaracji. Zasady przejścia opublikujemy w dokumentach programu. Deklaracje wydane przed przejściem zachowują ważność na warunkach, na jakich zostały wystawione. Jeżeli masz pytanie o konkretną deklarację lub oświadczenie, napisz do nas.