Dane do deklaracji środowiskowej wyrobu (EPD) płytek ceramicznych zbiera się dla tych grup wyrobów i tych procesów, które deklaracja ma obejmować, a nie dla całego katalogu. EPD płytek ceramicznych opiera się na ocenie cyklu życia (LCA) według EN 15804 i uzupełniających zasad kategorii wyrobu (PCR) dla płytek, czyli EN 17160. Dlatego pierwszym krokiem jest ustalenie zakresu produktów, drugim zebranie dokumentów o masie, składzie i energii, trzecim uzgodnienie scenariuszy. Lista poniżej jest rekomendacją organizacyjną na etap przed uzgodnieniem zakresu z wykonawcą analizy i operatorem programu.
Do jakich wyrobów odnoszą się reguły EN 17160
EN 17160 dotyczy płytek ceramicznych wytłaczanych i prasowanych na sucho, głównie w zastosowaniach podłogowych, ściennych i elewacyjnych, i uzupełnia EN 15804:2012+A2:2019. Polski Komitet Normalizacyjny opublikował PN-EN 17160:2026-09 22 września 2026 roku jako wydanie angielskie, wprowadzające EN 17160:2026 bez zmian i zastępujące PN-EN 17160:2019-04. Te reguły nie obejmują wszystkich wyrobów ceramicznych; ceramika sanitarna, dachówki czy cegły nie mieszczą się w ich zakresie. Ogólne różnice między regułami branżowymi opisuje artykuł o wyborze PCR.
Wymagania nowego wydania właściwe dla konkretnej deklaracji ustala wykonawca analizy na podstawie tekstu normy i zasad programu dostępnych w dokumentach programu.
Zakres produktów: grupy, nie katalog
Producent dzieli ofertę na grupy według technologii i parametrów: metoda formowania, płytki szkliwione lub nieszkliwione, zakres grubości, rodzaj masy ceramicznej, zakład produkcji. Dla każdej grupy zapisuje udział w produkcji w okresie danych. Dopiero z takim podziałem można omówić, czy deklaracja ma objąć jedną grupę, kilka grup w jednym dokumencie czy wyrób reprezentatywny. Warianty opisuje tekst o rodzajach EPD.
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →Grubość, masa powierzchniowa i jednostka
Dla płytek typową wielkością odniesienia jest powierzchnia, dlatego dla każdej grupy zapisuje się grubość nominalną, masę powierzchniową w kg/m² i jej rozrzut w grupie. Masa powierzchniowa łączy dane produkcyjne liczone w tonach z ilością wyrobu, którą projektant liczy w metrach kwadratowych. Wartość pochodzi z kontroli jakości lub ważenia partii, a dokument źródłowy zapisuje się przy liczbie. Jednostkę deklarowaną uzgadnia się z wykonawcą analizy na podstawie zasad kategorii wyrobu; dane z produkcji powinny pozwolić na przeliczenie w obie strony między masą i powierzchnią.
Surowce, skład i dokumenty z produkcji
Dział produkcji i zakupy przygotowują dla okresu danych, zwykle pełnego roku: zestawienie zużycia surowców masy ceramicznej (gliny, skalenie, piaski, dodatki) z dokumentami dostaw i odległością transportu od dostawcy; zużycie szkliw, angob, pigmentów i dodatków; zużycie wody; masę odpadów produkcyjnych z podziałem na zawracane do procesu i przekazywane na zewnątrz; zużycie opakowań. Każda pozycja ma dokument źródłowy: zestawienie magazynowe, fakturę, kartę przekazania odpadu. Podstawowe zasady opisuje poradnik o zbieraniu danych do EPD.
Energia i przypisanie zużyć do grup
Dane o energii porządkuje się według etapów: przygotowania masy, formowania, suszenia i wypalania. Przy każdym etapie zapisuje się rzeczywisty rodzaj paliwa, źródło ciepła lub zużycie energii elektrycznej. Księgowość dostarcza faktury za gaz i energię elektryczną dla zakładu; produkcja dostarcza odczyty podliczników, jeśli istnieją, oraz czas pracy pieców dla każdej grupy. Jeśli kilka grup wypala się w tym samym piecu, przed obliczeniem ustala się klucz podziału: masa wypalona, powierzchnia, czas cyklu. Klucz zapisuje się w arkuszu i stosuje jednakowo w całym okresie danych.
Scenariusze i przekazanie danych
Poza produkcją deklaracja może obejmować transport do odbiorcy, wbudowanie, użytkowanie i koniec życia. Logistyka dostarcza średnią odległość i środek transportu do rynków, na które wyrób trafia. Dział techniczny dostarcza zalecane zużycie kleju i fugi na m², sposób układania oraz informacje o trwałości wyrobu. Przyjęte scenariusze opisuje się jawnie, z podaniem źródła. Komplet danych przekazuje się wykonawcy analizy w jednym arkuszu, z wersją i datą, z zachowaniem dokumentów źródłowych potrzebnych podczas weryfikacji.
Lista dokumentów do zebrania:
- Produkcja: wykaz grup wyrobów z technologią, grubością i masą powierzchniową; raport produkcji w okresie danych; odczyty podliczników; czas pracy pieców; bilans odpadów i złomu ceramicznego.
- Zakupy i księgowość: zestawienie zużycia surowców, szkliw i opakowań; faktury za gaz, energię elektryczną i wodę; dane o pochodzeniu dostaw.
- Logistyka: odległości i środki transportu surowców i wyrobu gotowego; sposób pakowania i masa opakowań na paletę.
- Dział techniczny: karty techniczne wyrobów; instrukcje układania; informacje o deklarowanym okresie użytkowania.
Pytania i odpowiedzi
Czy jedna deklaracja może objąć płytki podłogowe i ścienne? Zależy to od różnic w technologii i parametrach oraz od zasad programu. Podział na grupy przygotowany przez producenta jest podstawą tej decyzji, którą podejmuje się z wykonawcą analizy i operatorem.
Co zrobić, gdy zakład nie ma podliczników na piecach? Zapisać brak w arkuszu i zaproponować klucz podziału oparty na czasie pracy lub masie wypalonej. O dopuszczalności klucza decyduje wykonawca analizy.
Czy dane o masie powierzchniowej muszą pochodzić z laboratorium? Potrzebny jest udokumentowany pomiar: z kontroli jakości, ważenia partii lub badań typu. Źródło zapisuje się przy wartości.
Ocena zakresu deklaracji płytek zaczyna się od listy grup wyrobów, zakładów i podstawowych parametrów: grubości i masy powierzchniowej. Taką listę można przesłać przez formularz EPD.