Aktualność deklaracji środowiskowej wyrobu (EPD) sprawdza się przy każdej planowanej zmianie receptury, dostawców, źródeł energii, technologii lub zakładu, jeszcze zanim zmiana wejdzie do produkcji. Aktualizacja EPD po zmianie produkcji nie wynika z jednego uniwersalnego progu; to, czy potrzebny jest przegląd, nowe obliczenie czy nowa deklaracja, zależy od zakresu istniejącej deklaracji i zasad programu, w którym została wydana. Zadanie producenta jest więc dwuetapowe: udokumentować zmianę w karcie zmian i przekazać ją operatorowi programu do oceny.
Kiedy sprawdzać: przed zmianą, nie po pytaniu odbiorcy
Deklaracja opisuje wyrób i proces z określonego okresu danych, w określonym zakładzie, według zasad kategorii wyrobu (PCR) i oceny cyklu życia (LCA) przeprowadzonej na tych danych. Każda zmiana, która dotyka tych założeń, może wpływać na wyniki lub na zakres deklaracji. Sprawdzenie w momencie planowania zmiany pozwala uzgodnić z operatorem tryb postępowania i ustalić, które dane można nadal przekazywać odbiorcom. Zasady programu EPD Polska są dostępne w dokumentach programu; w innych programach obowiązują ich własne dokumenty.
Zmiany norm, na przykład nowe wydania z 2026 roku, to osobny temat; opisuje go przegląd nowych wydań norm deklaracji środowiskowych. Przegląd zmian produkcyjnych prowadzi się na podstawie danych producenta.
Karta zmian: pięć obszarów
Karta zmian to jeden dokument prowadzony przez osobę odpowiedzialną za deklarację, w którym każda planowana zmiana ma datę, opis i dokument źródłowy. Pięć obszarów do opisania:
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →- Skład i receptura: zmiana udziału składników, nowy składnik, zmiana rodzaju spoiwa, dodatku lub powłoki; dokument: nowa receptura i porównanie ze starą.
- Dostawcy: zmiana źródła surowca, nawet przy tej samej specyfikacji, zmiana odległości transportu, nowe karty wyrobów dostawców; dokument: umowy lub dokumenty dostaw.
- Energia: zmiana paliwa w piecu lub kotłowni, nowa umowa na energię elektryczną, własna instalacja wytwórcza, odzysk ciepła; dokument: umowy, faktury, dane z liczników za okres po zmianie.
- Technologia: nowa linia, zmiana parametrów procesu, inna metoda formowania lub suszenia, zmiana wydajności; dokument: opis techniczny i dane produkcyjne.
- Lokalizacja: przeniesienie produkcji, dodanie zakładu, zakończenie produkcji w zakładzie objętym deklaracją; dokument: wykaz zakładów z datami.
Zmiana danych a zmiana zakresu deklaracji
To rozróżnienie porządkuje rozmowę z operatorem. Zmiana danych oznacza, że wyrób i zakres deklaracji pozostają te same, a zmieniają się wartości wejściowe: ilość energii, odległość transportu, udział składnika. Zmiana zakresu oznacza, że deklaracja opisywałaby inny przedmiot: inny wyrób, inny zakład, inne moduły cyklu życia, inną jednostkę deklarowaną. W pierwszym przypadku pytanie brzmi, czy i kiedy wyniki wymagają przeliczenia; w drugim, czy istniejąca deklaracja może dalej obejmować wyrób po zmianie. Odpowiedzi udziela operator na podstawie zasad programu i stanowiska weryfikatora, nie producent samodzielnie. Jeżeli zmiana prowadzi do nowej deklaracji, ścieżkę opisuje strona jak uzyskać EPD.
Dokumenty do rozmowy z operatorem i weryfikatorem
- Numer istniejącej deklaracji, data wydania i okres ważności, zakres wyrobów i zakładów.
- Karta zmian z datami wprowadzenia i dokumentami źródłowymi dla każdej pozycji.
- Porównanie receptury lub procesu przed zmianą i po zmianie, w jednostkach użytych w pierwotnym arkuszu danych.
- Dane produkcyjne za okres po zmianie, jeśli są już dostępne, z dokumentami źródłowymi; zasady ich zbierania opisuje poradnik o zbieraniu danych do EPD.
- Wskazanie, które wyroby i którzy odbiorcy korzystają obecnie z deklaracji.
- Pytanie do operatora: czy zmiana mieści się w zakresie deklaracji, czy wymaga przeliczenia lub nowej deklaracji, i w jakim terminie.
Kontrola danych udostępnianych odbiorcom
Po ustaleniu trybu postępowania sprawdza się, co otrzymują odbiorcy. Deklaracja w rejestrze epd.org.pl i w wykazie EPDportal.org powinna odpowiadać aktualnemu stanowi produkcji w zakresie, jaki uzgodniono z operatorem. Karty techniczne, oferty i odpowiedzi na zapytania projektantów nie powinny powoływać się na deklarację dla wyrobu, który po zmianie wyszedł poza jej zakres. Osoba odpowiedzialna za deklarację prowadzi wykaz miejsc, w których dane EPD są używane, i aktualizuje je po decyzji operatora.
Pytania i odpowiedzi
Czy niewielka zmiana receptury zawsze wymaga nowej deklaracji? Nie ma uniwersalnej reguły. Decyzja zależy od zakresu deklaracji i zasad programu; dlatego zmianę dokumentuje się i zgłasza operatorowi.
Czy zmiana dostawcy przy tej samej specyfikacji surowca ma znaczenie? Może mieć, bo zmienia się pochodzenie i transport surowca. Zapisuje się ją w karcie zmian i pozostawia ocenę operatorowi i weryfikatorowi.
Kto w firmie powinien prowadzić kartę zmian? Osoba odpowiedzialna za deklarację, z dostępem do danych produkcji, zakupów i energii; karta jest jedna dla całej deklaracji.
Zgłoszenie zmian z numerem istniejącej deklaracji i opisem aktualnego procesu można przesłać przez formularz EPD lub stronę kontaktu.