Wstęp: EPD dla stali i aluminium – dlaczego dotychczasowe zasady były niewystarczające?
Deklaracje Środowiskowe Produktu (EPD) stały się nieodłącznym elementem krajobrazu zrównoważonego budownictwa. Jednak producenci wyrobów stalowych i aluminiowych przez lata mierzyli się z wyzwaniem: jak rzetelnie przedstawić wpływ środowiskowy swoich produktów, opierając się na ogólnych zasadach normy EN 15804? Ta norma, choć stanowi fundament europejskiego systemu EPD, pozostawiała zbyt wiele pól do interpretacji w kwestiach kluczowych dla branży metalowej, takich jak recykling, produkty uboczne czy złożone procesy produkcyjne.
Brak precyzyjnych wytycznych prowadził do powstawania deklaracji, które trudno było ze sobą porównać, a to podważało wiarygodność całego systemu. Odpowiedzią ma być prEN 17662 – projekt normy europejskiej z osobnym zbiorem zasad dla wyrobów stalowych i aluminiowych. Dokument ma status projektu, dlatego jego postanowienia mogą się jeszcze zmienić. Ten przewodnik wyjaśnia, co proponowane zasady oznaczają w praktyce dla Twojej firmy. Chcesz dowiedzieć się więcej o podstawach? Sprawdź, co to jest EPD.
Czym jest prEN 17662? Klucz do wiarygodnych i porównywalnych EPD
W największym skrócie, projekt normy prEN 17662 to szczegółowa „instrukcja obsługi” do normy EN 15804, napisana specjalnie z myślą o branży metalowej. W nomenklaturze technicznej jest to dokument c-PCR (complementary Product Category Rules), czyli uzupełniające Zasady Kategorii Produktu (PCR).
Jego nadrzędnym celem jest ujednolicenie metodologii Oceny Cyklu Życia (LCA) dla wyrobów stalowych i aluminiowych, tak aby każda deklaracja EPD była tworzona w oparciu o te same, precyzyjne reguły. Dzięki temu możliwe staje się to, co jest solą systemu EPD: wiarygodne porównywanie wpływu środowiskowego różnych produktów od różnych producentów. Właśnie dlatego projekt prEN 17662 dla producentów stali i aluminium jest tak fundamentalnym dokumentem. Po przyjęciu jako norma EN ma zapewnić, że wszyscy gracze na rynku grają według tych samych zasad, a odbiorcy EPD – architekci, projektanci, inwestorzy – mogą podejmować świadome decyzje.
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →Kogo dotyczy projekt normy? Sprawdź, czy Twój produkt jest na liście
Nowe zasady mają szerokie zastosowanie. Jeśli Twoja firma produkuje wyroby ze stali lub aluminium, które są wykorzystywane w budynkach lub obiektach inżynierii lądowej, warto śledzić ten projekt.
Kluczowe grupy produktów objęte prEN 17662 to między innymi:
- Konstrukcyjne kształtowniki stalowe (walcowane na gorąco, spawane, formowane na zimno)
- Profile i kształtowniki aluminiowe
- Blachy stalowe i aluminiowe (dachowe, elewacyjne)
- Stalowe i aluminiowe ramy okien i drzwi
- Stal w metalowych płytach warstwowych
- Stal zbrojeniowa i sprężająca
- Stalowe pale i grodzice
Zasady projektu mogą być również stosowane dla innych wyrobów metalowych, dla których nie istnieją odrębne, bardziej szczegółowe zasady PCR.
[KLUCZOWE WNIOSKI DLA TWOJEJ FIRMY]: Jeśli produkujesz konstrukcyjne elementy ze stali lub aluminium, śledź prace nad prEN 17662. Sam projekt nie nakłada obowiązków; zasady stosowane w Twojej EPD określa PCR wskazany przez program EPD.
Krok po kroku przez zmiany: Co w praktyce oznacza prEN 17662?
Przejdźmy do sedna. Poniżej w przystępny sposób „tłumaczymy” cztery kluczowe zmiany, które projekt wprowadza do codziennej praktyki przygotowywania EPD.
1. Nowy, precyzyjny podział modułów cyklu życia (A1-D)
Projekt ma ujednolicić raportowanie etapu produkcji. Przewiduje podział na:
- Moduł A1: Obejmuje procesy od wydobycia surowców aż do wytworzenia półproduktu, np. wlewka, kęsa, kręgu blachy.
- Moduł A3: Obejmuje procesy przetwarzania półproduktu w finalny wyrób budowlany, np. cięcie i spawanie profili, profilowanie blachy.
Dzięki temu odbiorca EPD może jasno zobaczyć, jaki jest wpływ środowiskowy samego materiału (A1), a jaki jego dalszej obróbki (A3).
2. Uczciwe liczenie recyklingu – zasada „przepływu netto” w Module D
To jedna z najważniejszych zasad dla branży o tak wysokim wskaźniku recyklingu. Projekt prEN 17662 wprowadza koncepcję „przepływu netto” złomu, aby zapobiec podwójnemu liczeniu korzyści środowiskowych.
W praktyce oznacza to, że w Module D (gdzie raportuje się korzyści z recyklingu) można wykazać „zysk” środowiskowy tylko dla nadwyżki złomu, którą dany produkt wprowadza do systemu. Oblicza się to prosto: (złom odzyskany na końcu życia) - (złom zużyty do produkcji) = korzyść netto.
3. Alokacja obciążeń między stal a produkty uboczne (żużel)
Podział obciążeń środowiskowych między stal a produkty uboczne, takie jak żużel wielkopiecowy, wpływa na wynik EPD. Metodę alokacji należy dobrać zgodnie z EN 15804+A2 i właściwymi zasadami kategorii produktu (PCR). Nie można zakładać, że dla każdego procesu właściwa będzie wyłącznie alokacja fizyczna albo wyłącznie ekonomiczna.
4. Ułatwienia i dane domyślne – projekt pomaga w analizie
Projekt normy to nie tylko wymagania, ale także realna pomoc. Zdając sobie sprawę, że producenci nie zawsze mają dostęp do wszystkich danych, twórcy zawarli w aneksach szereg wartości i scenariuszy domyślnych, które można wykorzystać w analizie. Obejmują one m.in. średnie odległości transportowe czy domyślne wskaźniki recyklingu. To ogromne ułatwienie, które pozwala na standaryzację założeń, a jednocześnie wpisuje się w szerszy kontekst regulacyjny, jak np. wymogi Dyrektywy CSRD w portalu EUR-Lex.
Jak przygotować firmę na weryfikację EPD według prEN 17662?
Wdrożenie nowych zasad wymaga systematycznego podejścia. Oto prosta lista kontrolna, która pomoże Ci przygotować Twoją firmę:
- Zidentyfikuj swoje produkty: Sprawdź, które z Twoich wyrobów mieszczą się w zakresie projektu prEN 17662.
- Zrób audyt danych: Przeanalizuj, jak zebrać dane do EPD. Czy masz dostęp do specyficznych danych od dostawców surowców (kluczowe dla modułu A1)? Czy mierzysz zużycie energii na poszczególnych liniach produkcyjnych?
- Rozgranicz procesy: Zmapuj swoje procesy produkcyjne i przypisz je zgodnie z nowym podziałem do modułów A1 i A3.
- Oszacuj przepływy materiałów: Określ, ile złomu z rynku zużywasz do produkcji i zidentyfikuj wszystkie produkty uboczne.
- Skonsultuj się z ekspertem: Proces weryfikacji EPD według nowych zasad może być skomplikowany. Wsparcie doświadczonej jednostki weryfikującej, takiej jak EPD Polska, może znacznie usprawnić proces i zapewnić zgodność z zasadami wskazanymi przez program EPD.
[KLUCZOWE WNIOSKI DLA TWOJEJ FIRMY]: Zacznij od wewnętrznej analizy danych. Im lepszej jakości dane wsadowe posiadasz (zwłaszcza dla modułu A1), tym bardziej wiarygodne i korzystne będzie Twoje EPD.
Podsumowanie: Twoja mapa drogowa do wiarygodnego EPD
Projekt prEN 17662 to coś więcej niż tylko kolejny dokument techniczny. To klarowna mapa drogowa, która prowadzi całą branżę metalową w kierunku większej transparentności, wiarygodności i realnego zrównoważonego rozwoju. Ujednolicenie zasad sprawia, że deklaracje EPD stają się wreszcie rzetelnym narzędziem do podejmowania decyzji, a firmy, które rzetelnie podchodzą do kwestii środowiskowych, mogą wreszcie w pełni wykazać swoje przewagi.
Wdrożenie tych zasad to inwestycja w zaufanie i wiarygodność, która z pewnością zaprocentuje w dobie rosnących wymagań zielonych zamówień publicznych, zrównoważonych łańcuchów dostaw i świadomości ekologicznej klientów. Dowiedz się więcej o tym, jak wygląda certyfikacja EPD z nami.
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Czym dokładnie jest prEN 17662 i kogo dotyczy?
prEN 17662 to projekt normy europejskiej zawierający uzupełniające Zasady Kategorii Produktu (c-PCR), które precyzują ogólne wymagania normy EN 15804 dla potrzeb deklaracji EPD wyrobów stalowych i aluminiowych stosowanych w budownictwie. Dotyczy on producentów konstrukcji, komponentów i elementów metalowych.
Jaka jest najważniejsza zmiana dla producenta profili stalowych?
Kluczowe będzie prawidłowe rozdzielenie procesów. Według projektu produkcję stali (kręgu) raportuje się w module A1 (na podstawie danych od dostawcy), a proces profilowania, cięcia i ewentualnego spawania w module A3 (na podstawie danych z własnego zakładu). Ważne będzie też dokładne śledzenie ilości zużywanego złomu.
Czy muszę zbierać wszystkie dane samodzielnie, np. dotyczące transportu na budowę?
Niekoniecznie. Projekt prEN 17662 zawiera szereg aneksów z danymi i scenariuszami domyślnymi, które można wykorzystać w przypadku braku własnych, specyficznych danych. Dotyczy to m.in. odległości transportowych, wskaźników recyklingu czy zużycia energii podczas montażu.
Czy ten projekt dotyczy tylko śladu węglowego?
Nie. Podobnie jak norma EN 15804, projekt prEN 17662 reguluje sposób przeprowadzania i prezentowania pełnej Oceny Cyklu Życia (LCA). Obejmuje ona szereg wskaźników oddziaływania na środowisko, takich jak potencjał tworzenia globalnego ocieplenia (GWP, czyli ślad węglowy), potencjał zakwaszenia (AP), potencjał eutrofizacji (EP) czy zużycie zasobów.
Zrób kolejny krok w stronę zrównoważonego rozwoju
Nowe zasady to nowe wyzwania, ale i nowe możliwości. Jeśli chcesz mieć pewność, że Twoja firma jest gotowa na weryfikację EPD według zasad projektu prEN 17662 i chcesz wykorzystać deklarację jako skuteczne narzędzie do budowania przewagi rynkowej, skontaktuj się z nami. Pomożemy Ci przejść przez ten proces sprawnie i rzetelnie.
Najczęściej zadawane pytania
Jaki dokument c-PCR dotyczy wyrobów ze stali i aluminium?
Dla konstrukcyjnych wyrobów stalowych i aluminiowych w budownictwie opracowano projekt normy prEN 17662 jako c-PCR uzupełniający EN 15804+A2. Projekt określa m.in. jednostkę deklarowaną, obowiązkowe moduły cyklu życia oraz zasady traktowania zawartości złomu i korzyści z recyklingu w module D. Zasady stosowane w konkretnej EPD wskazuje PCR właściwego programu EPD.
Dlaczego zawartość złomu (recyklatu) tak mocno wpływa na EPD stali i aluminium?
Produkcja metalu pierwotnego jest energochłonna, więc udział surowca wtórnego znacząco obniża wskaźnik GWP w module A1-A3. Projekt prEN 17662 precyzuje, jak deklarować zawartość recyklatu na wejściu i jak rozliczać korzyści z recyklingu na końcu życia w module D, który dla metali bywa decydujący.
Czy EPD dla profilu aluminiowego okna podlega prEN 17662, czy EN 17213?
Sam profil aluminiowy jako wyrób półfabrykat może być deklarowany według zasad projektu prEN 17662, ale gotowe okno jako kompletny wyrób stolarki otworowej podlega EN 17213. Decyduje funkcja wyrobu wprowadzanego do obrotu.
Klienci lub przetargi za granicą? Anglojęzyczny poradnik: EPD for steel na międzynarodowym portalu epdportal.org.