EPD a eksport — jak deklaracja środowiskowa otwiera rynki zagraniczne
Polskie firmy z sukcesem eksportują wyroby budowlane na rynki zachodnie — do Niemiec, Skandynawii, Holandii, Belgii, Francji i Wielkiej Brytanii. Jednak na tych rynkach EPD przestała być opcją „dla pionierów” i stała się standardowym wymaganiem rynkowym, bez którego coraz trudniej wygrać przetarg lub znaleźć się w katalogu preferowanych dostawców.
Dlaczego zachodnie rynki wymagają EPD?
Kraje zachodnioeuropejskie mają znacznie dłuższy staż z certyfikacjami środowiskowymi budynków (DGNB w Niemczech i Danii, BREEAM w UK i Holandii, HQE we Francji, LEED w Skandynawii). W tych rynkach popyt na EPD generują cztery kanały:
| Kanał | Mechanizm |
|---|
| Certyfikacje budynków | BREEAM Mat 01, DGNB ENV1, LEED MR wymagają danych LCA z EPD |
| Zamówienia publiczne GPP | Niemcy, Holandia, Skandynawia — kryteria środowiskowe w SIWZ |
| Regulacje prawne | Szwecja (2022), Dania (2023), Francja RE2020 — obowiązkowy GWP dla nowych budynków |
| Łańcuchy dostaw | Duże sieci handlowe i generalny wykonawcy wymagają EPD od kluczowych dostawców |
Podstawa uznawania EPD w Europie — standard EN 15804
Kluczową kwestią przy eksporcie jest to, czy EPD wydana przez polskie programy będzie uznawana na rynku docelowym. Odpowiedź jest prosta: certyfikacje budowlane BREEAM, LEED i DGNB akceptują EPD na podstawie zgodności z normą EN 15804 — nie wymagają EPD z konkretnego programu krajowego.
Norma EN 15804 (aktualna wersja: EN 15804+A2) jest paneuropejskim standardem dla deklaracji środowiskowych wyrobów budowlanych. EPD obliczona i zweryfikowana zgodnie z EN 15804+A2 jest technicznie kompatybilna z wymaganiami wiodących europejskich certyfikacji budynków.
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →
EPD Polska Multicert wydaje deklaracje zgodne z EN 15804+A2 i ISO 14025, rejestrowane w EPD Portal — te same standardy, na których opierają się EPD z programów IBU (Niemcy), Environdec (Szwecja), INIES (Francja) czy BRE (Wielka Brytania).
Rynki o najsilniejszych wymaganiach EPD
Niemcy — DGNB i przetargi publiczne
Niemcy mają jeden z najbardziej rozwiniętych rynków EPD w Europie. System certyfikacji DGNB (Deutsche Gesellschaft für Nachhaltiges Bauen) dla budynków komercyjnych wymaga danych LCA dla materiałów budowlanych — kryterium ENV1 Life Cycle Assessment. EPD jest podstawowym źródłem danych.
Baza EPD programu IBU (Institut Bauen und Umwelt) jest powszechnie stosowana przez projektantów w Niemczech. Producenci eksportujący na rynek niemiecki powinni rozważyć rejestrację swojej EPD (wydanej zgodnie z EN 15804+A2) w bazie IBU jako cross-registration — co zwiększa widoczność produktu w narzędziach LCA używanych przez niemieckich specyfikatorów.
Szwecja i Dania — obowiązek prawny GWP
Szwecja wdrożyła od 2022 r. obowiązek deklarowania śladu węglowego dla nowych budynków (Klimatdeklaration). Oznacza to, że szwedzki deweloper musi zebrać dane GWP dla wszystkich kluczowych materiałów budynku — i bez EPD od dostawcy nie może wypełnić tego obowiązku.
Dania wprowadziła podobne regulacje dla nowych budynków od 2023 r. W obu krajach dostawca materiałów bez EPD jest dostawcą niezdatnym do pracy z deweloperem budowlanym.
| Kraj | Regulacja | Wymaganie |
|---|
| Szwecja | Klimatdeklaration (2022) | GWP dla nowych budynków >100 m² |
| Dania | LCA-krav (2023) | Obowiązkowa ocena LCA dla nowych budynków |
| Francja | RE2020 (2022) | Deklaracja środowiskowa FDES dla materiałów |
| Holandia | MPG (Milieuprestatie Gebouwen) | Wskaźnik środowiskowy dla wszystkich nowych budynków |
Francja — RE2020 i FDES
Francja wdrożyła od 2022 r. regulacje RE2020, które wymagają oceny wpływu środowiskowego nowego budynku w całym cyklu życia. Producenci eksportujący do Francji muszą dostarczyć dane w formacie FDES (Fiche de Déclaration Environnementale et Sanitaire) — który jest krajowym odpowiednikiem EPD, opartym na tych samych wskaźnikach EN 15804. EPD z polskich programów, obliczona zgodnie z EN 15804+A2, może posłużyć jako podstawa do przygotowania FDES lub być bezpośrednio importowana do narzędzi obliczeniowych używanych we Francji.
Holandia i Belgia
Rynek holenderski wymaga wskaźnika środowiskowego MPG (Milieuprestatie Gebouwen) dla wszystkich nowych budynków. Narzędzie obliczeniowe DuboCalc importuje dane z EPD zgodnych z EN 15804. Belgia stosuje narzędzie TOTEM, które działa na podobnych zasadach.
Programy EPD — co wybrać na potrzeby eksportu?
Rejestracja w programie zagranicznym
Producent posiadający EPD z polskiego programu może zarejestrować ją w zagranicznym rejestrze programu EPD (np. IBU w Niemczech, Environdec w Szwecji) jako cross-registration. Warunek: EPD musi spełniać wymagania techniczne programu docelowego i być zgodna z EN 15804+A2.
Format elektroniczny ILCD+EPD
Projektanci i specyfikatorzy na rynkach zachodnich korzystają z narzędzi obliczeniowych LCA, które importują dane EPD w formacie elektronicznym ILCD+EPD XML. Upewnij się, że Twoja EPD jest dostępna do pobrania w tym formacie — to praktyczna przewaga przy wdrożeniu w projekcie zagranicznym.
Format ILCD+EPD XML to ustandaryzowany format wymiany danych LCA, opracowany przez Joint Research Centre KE. Producent dostarczający EPD w tym formacie nie wymaga od projektanta ręcznego przepisywania danych — importuje je jednym kliknięciem.
Jak przygotować się do eksportu z EPD?
- Uzyskaj EPD przed przetargiem — obliczenie i weryfikacja trwają kilka miesięcy; czekanie na ogłoszenie przetargu oznacza spóźnienie
- Zadbaj o format elektroniczny — poproś program EPD o plik ILCD+EPD XML do udostępnienia projektantom
- Przetłumacz streszczenie EPD — rynek docelowy często preferuje dokumenty w języku lokalnym lub angielskim; przetłumaczone streszczenie EPD ułatwia prezentację produktu
- Monitoruj rynki docelowe — obowiązki krajowe (Szwecja, Dania, Francja, Holandia) są rozszerzane; śledź zmiany regulacyjne na rynkach, na które eksportujesz
- Aktualizuj EPD w terminie — EPD obowiązują 5 lat; przeterminowana deklaracja nie jest akceptowana
Koszty i zwrot z inwestycji
Na rynkach, gdzie EPD jest warunkiem koniecznym oferty (Szwecja, Dania), brak deklaracji oznacza wykluczenie z rynku — nie niższe punktowanie, lecz dyskwalifikację. Koszt EPD (jednorazowy) zwraca się już przy pierwszym kontrakcie, który wymagałby jej posiadania.
| Sytuacja | Bez EPD | Z EPD |
|---|
| Przetarg z kryterium środowiskowym | Wykluczona oferta | Pełna ocena |
| Rynek szwedzki/duński (obowiązek GWP) | Brak możliwości dostawy | Normalny handel |
| Certyfikacja BREEAM Excellent | Brak danych do Mat 01 | Pełny scoring |
| Raport CSRD zamawiającego (Scope 3) | Dane szacunkowe lub brak | Weryfikowalne dane |
Najczęściej zadawane pytania
Na których rynkach eksportowych EPD jest praktycznie wymagane?
Przede wszystkim w krajach skandynawskich (Norwegia, Szwecja, Finlandia, Dania), gdzie deklaracje środowiskowe są standardem w zamówieniach publicznych i w certyfikacji budynków, a także coraz częściej w Niemczech, Francji i krajach Beneluksu w przetargach z kryteriami środowiskowymi.
Czy polskie EPD jest uznawane za granicą?
Tak — EPD zweryfikowane i zarejestrowane w akredytowanym programie zgodnym z ISO 14025 i EN 15804+A2 jest uznawane międzynarodowo, w tym w ramach wzajemnego uznawania programów EPD (m.in. ECO Platform). Program EPD Polska działa według tych samych norm co programy zagraniczne.
Czy potrzebuję osobnego EPD na każdy rynek?
Zwykle nie — jedno EPD zgodne z EN 15804+A2 i właściwym c-PCR jest akceptowane w wielu krajach. Wyjątkiem bywają rynki spoza UE z własnymi wymaganiami (np. niektóre programy w USA wymagają zgodności z ISO 21930). Warto to ustalić z operatorem programu przed opracowaniem deklaracji.
Eksportujesz? Pokaż swój zweryfikowany EPD klientom zagranicznym w anglojęzycznym, międzynarodowym rejestrze: epdportal.org.