Nowe Rozporządzenie o Wyrobach Budowlanych (CPR) zmienia sposób potwierdzania danych środowiskowych wyrobów budowlanych, co ma znaczenie także dla producentów posiadających Deklaracje Środowiskowe Produktu (Environmental Product Declarations, EPD). Rozporządzenie wprowadza System 3+, w którym jednostka notyfikowana waliduje ocenę zrównoważenia środowiskowego przygotowaną przez producenta na potrzeby deklaracji właściwości użytkowych i zgodności. Nie jest to obowiązek weryfikacji samej EPD. Nowy system ma na celu zwiększenie transparentności i wiarygodności danych środowiskowych oraz podniesienie standardów zrównoważonego rozwoju w sektorze budowlanym.
Nowe obowiązki dotyczące EPD w ramach CPR
Rozporządzenie CPR wymaga, aby deklaracja właściwości użytkowych i zgodności obejmowała właściwości użytkowe w zakresie zrównoważenia środowiskowego wyrobu w całym cyklu życia, obliczone przy użyciu oprogramowania udostępnionego bezpłatnie przez Komisję (art. 15 ust. 2 i 3 CPR). Jeżeli właściwy akt delegowany przypisze danej charakterystyce System 3+, jednostka notyfikowana waliduje tę ocenę producenta. Weryfikacja EPD w dobrowolnym programie EPD, prowadzona według ISO 14025 i EN 15804, pozostaje odrębną czynnością.
System 3+ – zaawansowany model weryfikacji
System 3+ dotyczy wyłącznie oceny zrównoważenia środowiskowego (załącznik IX pkt 4 CPR). Producent przeprowadza ocenę na podstawie zbioru danych na potrzeby wartości wejściowych, założeń i modelowania oraz prowadzi zakładową kontrolę produkcji. Jednostka notyfikowana podejmuje decyzję o wydaniu sprawozdania z walidacji na podstawie następujących czynności:
- Walidacja danych i założeń – sprawdzenie wartości wejściowych, przyjętych założeń i ich zgodności z zasadami ogólnymi lub zasadami dla danej kategorii wyrobu.
- Walidacja oceny i procesu – sprawdzenie oceny producenta i procesu zastosowanego do jej opracowania, a także wstępna inspekcja zakładu produkcyjnego w celu walidacji danych specyficznych dla przedsiębiorstwa.
- Walidacja wykorzystania oprogramowania – sprawdzenie, czy producent prawidłowo wykorzystał oprogramowanie udostępnione przez Komisję Europejską, które ma zapewnić spójność obliczeń w całej Unii Europejskiej.
System 3+ to odpowiedź na rosnące wymagania dotyczące transparentności w sektorze budowlanym, a także na konieczność dostosowania produkcji do wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi.
Potrzebujesz deklaracji EPD dla swojego wyrobu?
Opracowujemy, weryfikujemy i rejestrujemy deklaracje środowiskowe EPD typu III zgodne z EN 15804 — potrzebne w przetargach, certyfikacji budynków i wymaganiach CPR. Przygotujemy wycenę dopasowaną do Twojego produktu, bez zobowiązań.
Zamów bezpłatną wycenę →Rola jednostek notyfikowanych
Jednostki notyfikowane pełnią kluczową funkcję w ocenie i weryfikacji wyrobów budowlanych zgodnie z nowymi przepisami CPR. Zakres ich zadań zależy od systemu przypisanego danej zasadniczej charakterystyce. W Systemie 3+ jednostka waliduje ocenę zrównoważenia środowiskowego; nie ocenia technicznych właściwości użytkowych wyrobu ani całej deklaracji. Za deklarowane właściwości użytkowe odpowiada producent, który sporządza deklarację właściwości użytkowych i zgodności (art. 13 ust. 2). Walidacja zwiększa wiarygodność danych środowiskowych przekazywanych klientom i inwestorom.
Jednostki notyfikowane są wyznaczane przez kraje członkowskie UE i muszą spełniać ścisłe kryteria dotyczące kompetencji oraz bezstronności. Weryfikacja przez te podmioty pozwala na zachowanie spójnych standardów oceny w całej Unii Europejskiej, co sprzyja swobodnemu obiegowi wyrobów budowlanych na wspólnym rynku.
Multicert i rola audytorów ZKP
W odpowiedzi na zmiany w CPR, firma Multicert, jako operator programu EPD, już teraz wprowadza wymagania dotyczące podnoszenia kwalifikacji swoich audytorów Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP). Multicert wymaga, aby audytorzy posiadali szczegółową wiedzę na temat normy EN 15804, która określa zasady sporządzania EPD.
Audytorzy ZKP muszą być przygotowani do przeprowadzania szczegółowych ocen środowiskowych, ponieważ ich zadania obejmują nie tylko nadzór nad procesami produkcyjnymi, ale także weryfikację zgodności produktów z normami środowiskowymi. Taka wiedza jest kluczowa, aby sprostać nowym wymaganiom związanym z weryfikacją EPD.
Cyfrowe Paszporty Produktów i narzędzia wspierające
Wdrażanie nowych wymogów CPR jest wspierane przez innowacyjne rozwiązania technologiczne, takie jak Cyfrowe Paszporty Produktów (DPP). Cyfrowe paszporty zapewniają dostęp do pełnych informacji o produkcie, jego składzie, pochodzeniu i wpływie na środowisko. Ułatwiają one monitorowanie i śledzenie wyrobów w całym cyklu życia, co wspiera transparentność i zrównoważone zarządzanie produktami.
DPP będą dostępne poprzez nośniki danych, takie jak kody QR lub tagi RFID, co umożliwi użytkownikom szybki dostęp do danych o produkcie. Zgodnie z CPR Komisja Europejska udostępnia również bezpłatne oprogramowanie, w którym producenci obliczają właściwości użytkowe w zakresie zrównoważenia środowiskowego na potrzeby deklaracji właściwości użytkowych i zgodności.
Podsumowanie
Wprowadzenie Systemu 3+ do walidacji danych środowiskowych w ramach CPR stanowi ważny krok w kierunku zwiększenia transparentności i zrównoważonego rozwoju w sektorze budowlanym. Jednostki notyfikowane odgrywają kluczową rolę w walidacji oceny zrównoważenia środowiskowego wyrobów, a dobrowolna weryfikacja EPD pozostaje odrębną czynnością. Firma Multicert dostosowuje swoje działania, aby przygotować audytorów do nowych wyzwań związanych z oceną środowiskową.
Nowe narzędzia, takie jak Cyfrowe Paszporty Produktów i darmowe oprogramowanie kalkulacyjne, wspierają ten proces, zapewniając producentom i inwestorom lepszy dostęp do rzetelnych informacji o wpływie wyrobów na środowisko. Dzięki temu sektor budowlany staje się bardziej odpowiedzialny i przygotowany do zmierzenia się z wyzwaniami związanymi z ochroną klimatu.
Najczęściej zadawane pytania
Kto weryfikuje EPD zgodnie z nowym CPR?
Zgodnie z rozporządzeniem o wyrobach budowlanych CPR 2024/3110 jednostka notyfikowana nie weryfikuje EPD. W systemie 3+ (załącznik IX pkt 4) waliduje ona ocenę zrównoważenia środowiskowego wykonaną przez producenta na potrzeby deklaracji właściwości użytkowych i zgodności: dane wejściowe, założenia, ocenę, proces jej opracowania i prawidłowe wykorzystanie oprogramowania. EPD w dobrowolnym programie weryfikuje weryfikator działający w ramach tego programu.
Czym rola jednostki notyfikowanej różni się od weryfikatora EPD w programie dobrowolnym?
W dobrowolnym programie EPD deklarację weryfikuje niezależny weryfikator zatwierdzony przez operatora programu. W systemie 3+ wynikającym z CPR jednostka notyfikowana waliduje ocenę zrównoważenia środowiskowego na potrzeby deklaracji właściwości użytkowych i zgodności, jeżeli właściwy akt przewiduje ten system dla danej rodziny wyrobów. Oba mechanizmy mają zapewnić wiarygodność danych środowiskowych.
Czy EPD z dobrowolnego programu będzie uznawane w systemie CPR?
Reguły przejściowe i akty wykonawcze do CPR 2024/3110 określają, w jakim zakresie istniejące EPD mogą być wykorzystane. W praktyce dobrze opracowane EPD zgodne z EN 15804+A2 i właściwym c-PCR jest dobrą podstawą do spełnienia przyszłych wymagań — szczegóły warto ustalić z operatorem programu.